ประวัติอำเภอ
ความเป็นมา ในสมัยโบราณ อำเภอเทพา มีฐานะเป็นเมืองเทพา จัดอยู่ในระดับ เมืองจัตวา และมีเมืองจะนะ(อำเภอจะนะปัจจุบัน )ต่างเป็นเมืองจัตวา ขึ้นตรงต่อเมืองพัทลุง ทุกๆ ปี เจ้าเมืองจะต้องนำต้นไม้เงินต้นไม้ทองไปถวายเจ้าเมืองพัทลุงเป็นประจำ
ปี พ.ศ. 2539 ในรัชสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก แห่งราชวงศ์จักรี ได้ทรงโปรดให้ยกเมืองเทพาและเมืองจะนะ ขึ้นกับเมืองสงขลา ซึ่งเป็นเมืองตรี
ปี พ.ศ. 2444 สมัยรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ปรับปรุงบ้านเมือง การปกครองหัวเมืองต่าง ๆ และได้ทรงจัดตั้งมณฑลเทศาภิบาลขึ้น โดยแยกเมืองเทพาและเมืองจะนะออกจากเมืองสงขลา ตั้งขึ้นเป็นอำเภอเรียกว่า อำเภอเทพา (ไม่รวมอำเภอจะนะ) ขึ้นกับจังหวัดสงขลา โดยตั้งที่ว่าการอำเภอที่บ้านพระพุทธ ยึดเอาทะเลใกล้แม่น้ำเทพาทะเลหลวงด้านตะวันออก ซึ่งการคมนาคมทางบกยังไม่สะดวก ต้องอาศัยทางเรือเป็นส่วนใหญ่ จึงได้ยึดบ้านพระพุทธ หมู่ที่ 2 บ้านพระพุทธ ตำบลเทพา ปัจจุบันเป็นที่ตั้งอำเภอในสมัยนั้น
ปี พ.ศ. 2475 บ้านเมืองเจริญขึ้น การคมนาคมสะดวก มีรถไฟผ่านท้องที่อำเภอเทพา ทางราชการได้ย้ายที่ว่าการอำเภอเทพาจากบ้านพระพุทธ หมู่ที่ 2 ตำบลเทพา มาตั้งที่บ้านท่าพรุ หมู่ที่ 1 ตำบลเทพา ซึ่งใกล้กับสถานีรถไฟ ท่าม่วง ต่อมาการรถไฟแห่งประเทศไทยได้เปลี่ยนชื่อสถานี ท่าม่วง เป็นสถานี เทพา ให้ตรงกับคำว่า อำเภอเทพา ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอเทพา ประมาณ 1 กิโลเมตร
ที่ว่าการอำเภอเทพา เดิมตัวอาคารก่อสร้างไม้มาตั้งแต่ พ.ศ. 2475 , ปี พ.ศ. 2515 กรมการปกครองได้อนุมัติเงินงบประมาณทำการก่อสร้างเป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้สองชั้น ตามแบบแปลนของกรมโยธาธิการ ก่อสร้างแล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2516 และ ปี พ.ศ. 2548 กรมการปกครองได้อนุมัติเงินงบประมาณ เป็นเงิน 8,029,718.- บาท ทำการก่อสร้าง ตามแบบแปลนมาตรฐานกรมโยธาธิการ เลขที่ ม.18155
ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอเทพา เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสงขลาตั้งอยู่ทางภาคใต้ของประเทศไทย ที่ว่าการอำเภอเทพาตั้งอยู่ที่บ้านท่าพรุ หมู่ที่ 1 ตำบลเทพา อำเภอเทพา อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัดสงขลา
ซึ่งอยู่ห่างจากตัวจังหวัดสงขลา 73 กิโลเมตร ห่างจากกรุงเทพมหานคร 1,056 กิโลเมตร มีเส้นทางรถไฟผ่านหน้าที่ว่าการอำเภอ
อาณาเขต ทิศเหนือ ติดต่อกับทะเลหลวง(อ่าวไทย)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอหนองจิก และอำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสะบ้าย้อยและอำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา
ลักษณะทางภูมิศาสตร์และลักษณะภูมิอากาศ
อำเภอเทพา ตั้งอยู่ในเขตภูมิอากาศแบบร้อนชื้น มีฝนตกชุกเป็นฤดู แต่อากาศไม่ร้อนจัดเนื่องจากอิทธิพลของลมทะเล มี 2 ฤดูกาล คือ ฤดูฝน (ในช่วงเดือนกันยายน มกราคม) และฤดูร้อน (กุมภาพันธ์ สิงหาคม)
อำเภอเทพา มีพื้นที่ 978 ตารางกิโลเมตร หรือ 661,250 ไร่ พื้นที่โดยทั่วไปแบ่งออกได้เป็น 3 เขตคือ
1.เขตที่ราบสูง มีลักษณะเป็นเนินเขา ซึ่งอยู่บริเวณทิศใต้และทิศตะวันตก พื้นที่บริเวณนี้เป็นป่าไม้
มีการเพาะปลูก สวนยางพาราและสวนผลไม้
2.เขตที่ราบ อยู่บริเวณตอนกลางของอำเภอเทพา ซึ่งมีทั้งพืชพันธุ์ธรรมชาติและที่เพาะปลูกกันมากในแถบนี้ คือ ข้าวเจ้า นอกจากนั้น ยังมีการปลูกผัก ไม้ผล พืชยืนต้น ซึ่งลักษณะดินบริเวณนี้เป็นดินร่วนไม่เหมาะสำหรับการปลูกข้าว
3.เขตที่ราบชายฝั่ง อยู่บริเวณทางทิศตะวันออก มีการเพาะปลูก ทำสวนมะพร้าว ประมง ซึ่งสร้างรายได้ให้กับประชาชนในเขตนี้มากพอสมควร
อำเภอเทพา มีแม่น้ำสายหลัก 1 สาย คือ คลองเทพา มีต้นน้ำเกิดจากเขาตีโต๊ก เทือกเขาสันกาลาคีรี เป็นพรมแดนระหว่างจังหวัดสงขลา ยะลา กับประเทศมาเลเซีย เริ่มจากบริเวณอำเภอสะบ้าย้อย ไหลผ่านอำเภอสะบ้าย้อย ไหลผ่านอำเภอเทพา ไหลลงอ่าวไทย ที่บ้านคลองประดู่ หมู่ที่ 4 ตำบลปากบาง อำเภอเทพา มีลำน้ำหลายสายมาบรรจบ เช่น คลองท่าโต๊ะยี คลองเปียน คลองลำเปา เป็นต้น ความยาวของลำน้ำสายหลักประมาณ 130 กิโลเมตร มีปริมาณน้ำเฉลี่ยปีละประมาณ 763 ล้าน ลบ.ม.
ด้านการปกครอง
การปกครองส่วนภูมิภาค แบ่งการปกครองออกเป็นทั้งหมด 7 ตำบล 67 หมู่บ้าน ดังนี้
1. ตำบลเทพา มี 8 หมู่บ้าน
2. ตำบลปากบาง มี 8 หมู่บ้าน
3. ตำบลลำไพล มี 13 หมู่บ้าน
4. ตำบลวังใหญ่ มี 8 หมู่บ้าน
5. ตำบลท่าม่วง มี 14 หมู่บ้าน
6. ตำบลเกาะสะบ้า มี 8 หมู่บ้าน
7. ตำบลสะกอม มี 8 หมู่บ้าน
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีดังนี้
จำนวนเทศบาลตำบล 2 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลเทพา และ เทศบาลตำบลลำไพล
จำนวน อบต. 6 แห่ง ได้แก่
1. องค์การบริหารส่วนตำบลเทพา
2. องค์การบริหารส่วนตำบลสะกอม
3. องค์การบริหารส่วนตำบลท่าม่วง
4. องค์การบริหารส่วนตำบลวังใหญ่
5. องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะสะบ้า
6. องค์การบริหารส่วนตำบลปากบาง
อ่านต่อ
|
